De meeste vakantiegangers razen over de Route du Soleil richting het zuiden. De Alpen lonken en de Franse snelweg nodigt uit tot doorrijden. Toch loont het om de voet van het gas te halen bij de afslag Langres. In het noorden van Frankrijk, precies op de grens van de Champagne en de Bourgogne, ligt een stad die de tijd lijkt te hebben stilgezet. Langres is een indrukwekkende vestingstad die nog bijna volledig intact is. De dikke, eeuwenoude stadsmuren omsluiten het oude centrum als een stenen gordel. Het is een plek waar de geschiedenis op elke straathoek tastbaar is.
Langres: geboortestad van Diderot
Dit is ook de geboortestad van de beroemde filosoof Denis Diderot. Heb je nog nooit van hem gehoord? Zoek hem maar eens op in een encyclopedie. Dat is wel zo toepasselijk, want Diderot was in de achttiende eeuw de grondlegger van de allereerste encyclopedie ter wereld. Hij bracht de kennis van de Verlichting samen in boeken. Vandaag de dag is hij nog steeds de trots van de stad. Zijn naam komen we in Langres overal tegen, van het centrale plein tot het lokale museum.
Wandelen in vestingstad Langres
Verdwalen is in Langres bijna onmogelijk en dat is wel zo prettig. De stad heeft een slim systeem bedacht voor bezoekers die niets willen missen. Er is een gemarkeerde wandeling door het hele centrum. We hoeven alleen maar de koperen markeringen te volgen die in de straatstenen zijn aangebracht. Het blinkende metaal wijst ons de weg langs smalle steegjes, statige herenhuizen en historische pleinen. Zo zien we alle bezienswaardigheden in een rustig tempo. Dit zijn voor ons de absolute hoogtepunten van een dag in Langres:
Place Diderot
Onze wandeling komt natuurlijk ook op het Place Diderot. Dit is het kloppende hart van de bovenstad. In het midden staat een groot bronzen standbeeld van de filosoof zelf, gemaakt door de beeldhouwer Bartholdi. Waarschijnlijk rinkelt er nu geen bel. Toch is hij wereldberoemd dankzij zijn ontwerp van het Vrijheidsbeeld in New York. Het plein ademt een gemoedelijke sfeer uit. Er zijn terrasjes waar locals hun ochtendkoffie drinken en de gevels rondom het plein zijn prachtig gerestaureerd. Het is de perfecte plek om even te zitten en de kaart van de stad te bestuderen voordat we de rest van het centrum induiken.
De Kathedraal Saint-Mammès
Vlakbij het plein doemt de enorme kathedraal op. Dit bouwwerk uit de twaalfde eeuw is een fascinerende mix van romaanse en gotische stijlen. Binnenin is het koel en indrukwekkend hoog. We raden iedereen aan om de audiotour te nemen. Deze is gewoon in het Nederlands beschikbaar en vertelt prachtige verhalen over de bouw en de kunstwerken in de kerk. Je hoort details over de bezienswaardigheden en de bijzondere architectuur die je anders makkelijk over het hoofd ziet.
Niet te missen zijn de wandtapijten van Saint-Mammès. In het koor van de kathedraal hangen twee enorme, kostbare wandtapijten uit de zestiende eeuw. Ze beelden het leven en de marteldood van de heilige Mammès uit. De details en de kleuren die bewaard zijn gebleven, zijn na al die eeuwen nog steeds indrukwekkend om te zien.
Het echte avontuur begint echter bij de wenteltrap. We beklimmen de smalle treden naar de top van de toren. Het zijn er maar liefst 227. Een kleine waarschuwing is hier op zijn plek: er zijn geen leuningen aan de muren. Als je slecht ter been bent of veel last hebt van hoogtevrees, is dit een lastige opgave. Toch is de inspanning onbetaalbaar. Eenmaal boven op de toren waait een frisse wind en hebben we een schitterend uitzicht over de daken van de stad. We turen in de verte en zien de Marne vallei met de glinstering van diverse meren. Bij helder weer verschijnen zelfs de toppen van de Vogezen aan de horizon.
Maison des Lumières Denis Diderot
Na de afdaling wandelen we naar het Maison des Lumières Denis Diderot. Dit is het enige museum in Frankrijk dat volledig gewijd is aan Diderot en de periode van de Verlichting. Het is gevestigd in een prachtig herenhuis uit de zestiende en achttiende eeuw. Binnen vinden we een originele uitgave van de Encyclopedie. Het is bijzonder om te zien hoe deze denkers probeerden de hele wereld in kaart te brengen. Het museum combineert historische documenten met moderne presentaties. Dat zorgt ervoor dat de ideeën van toen weer even tot leven komen.
Maison Renaissance
Langres heeft veel meer te bieden dan alleen religieuze gebouwen. Een van de mooiste voorbeelden van burgerlijke architectuur is het Maison Renaissance. Dit huis stamt uit 1540 en heeft een schitterende binnenplaats. De gevel is versierd met fijn snijwerk en pilasters die typisch zijn voor die tijd. Het is een herinnering aan de welvaart die de stad kende in de zestiende eeuw, toen Langres een belangrijk handelscentrum was.
Wijk van de Kanunniken
We verlaten de drukkere straatjes en duiken de Wijk van de Kanunniken in. Dit is misschien wel het meest sfeervolle deel van de stad. De huizen zijn hier statig en de rust is er vredig. Vroeger woonden hier de geestelijken die aan de kathedraal verbonden waren. Veel van deze woningen hebben verborgen tuinen en binnenplaatsen. Vanuit een openstaande poort kunnen we af en toe een blik werpen op die tuinen. Het voelt hier alsof je in een filmset uit een ver verleden wandelt.
Poort van de Ursulines
Tijdens onze ronde komen we bij de Porte des Ursulines. Dit is een van de vele historische toegangspoorten van de stad. Het is een massief bouwwerk dat direct verbonden is met de stadsmuur. Het laat zien hoe goed Langres verdedigd kon worden tegen ongewenste gasten. De poort is vernoemd naar het klooster dat hier vroeger in de buurt stond.
Kunst- en historisch museum
Voor wie echt alles wil weten over de wortels van de regio, is het Musée d’Art et d’Histoire een aanrader. Het museum is gehuisvest in een modern gebouw dat deels op oude Romeinse fundamenten staat. Je vindt er archeologische vondsten uit de Romeinse tijd, maar ook een mooie collectie schilderijen. Het laat zien dat Langres al meer dan tweeduizend jaar een belangrijke plek is in dit deel van Frankrijk.
De smalle straatjes
Het leukste van Langres is misschien wel het dwalen zonder vast doel. De smalle straatjes kronkelen tussen de grote monumenten door. We zien oude uithangborden, kleine bakkers waar de geur van vers brood je tegemoet komt en verborgen doorkijkjes naar de stadsmuur. Het is een stad op mensenmaat. Alles is te voet bereikbaar en overal is wel iets te ontdekken voor wie goed om zich heen kijkt.
Wandelen over de vestingmuren
Als we de binnenstad hebben verkend, is het tijd voor de buitenring. Het unieke aan Langres is dat de stad nog steeds compleet ommuurd is. Er is geen enkele andere stad in Europa van deze omvang die nog over zo’n dichte verdedigingsgordel beschikt. We maken daarom een wandeling over de muur zelf. In totaal is dit een route van 3,5 kilometer. Het pad is grotendeels vlak en biedt een fantastische blik op zowel de stad als het omliggende landschap. Onderweg passeren we diverse torens en uitzichtpunten die elk hun eigen verhaal vertellen:
- Tour St. Ferjeux: deze toren is een van de hoekpunten van de verdediging. De muren zijn hier metersdik. Het is indrukwekkend om te bedenken hoeveel mankracht er nodig was om dit te bouwen.
- Uitzichtpunt over de Marnevallei: halverwege de wandeling stoppen we bij een breed uitkijkpunt. Hier kijken we recht de diepte in naar de Marnevallei. De vier meren rondom Langres liggen erbij als blauwe spiegels in het groene landschap. Het is de ideale plek voor een korte pauze.
- Tour Piquante en Port Longe: we vervolgen de route en passeren de Tour Piquante. De naam klinkt bijna vriendelijk, maar de toren was onderdeel van een onneembare vesting. Iets verderop ligt de Port Longe, een andere historische doorgang die prachtig bewaard is gebleven.
- Tour St. Jean en Porte Neuve: elke toren heeft zijn eigen vorm en functie. De Tour St. Jean biedt weer een heel andere kijk op de constructie van de wallen. Bij de Porte Neuve zie je hoe de stad in de loop der eeuwen is gegroeid en hoe de muren telkens werden aangepast aan de nieuwe militaire technieken.
Tour de Navarre et d’Orval
Dit is misschien wel de meest imposante toren van de hele vesting. Hij is enorm van grootte en binnenin bevinden zich grote zalen. Naast de toren zien we een campertje staan op een van de parkeerplaatsen langs de muur. De vakantiegangers zitten net aan het ontbijt in de ochtendzon. Ze hebben hun tafeltje uitgeklapt en genieten van een verse croissant, een stuk baguette en een dampende kop koffie. Het is een ideale stek om te overnachten; wakker worden met zo’n historisch uitzicht is een ervaring op zich.
Fietsroutes rondom Langres
Wie de omgeving liever op de fiets verkent, komt in de regio rondom Langres ook uitstekend aan zijn trekken. De mogelijkheden in het glooiende landschap van de Haute-Marne zijn talrijk. De paden leiden door bossen, langs kanalen en rond de grote meren. Hier zijn enkele van de populairste routes in de streek:
Tocht langs de vier meren
Dit is de koninginnenrit voor de geoefende fietser. Het is een fraaie route, maar met een lengte van 75 kilometer is het wel een flinke kluif. De tocht voert langs het Lac de la Liez, Lac de la Vingeanne, Lac de Charmes en het Lac de la Mouche. Elke plas heeft zijn eigen karakter. Onderweg is er een mooie vogelobservatiepost op het Lac de la Vingeanne, waar natuurliefhebbers hun hart kunnen ophalen. Ook de oude watermolen van Baissey is een stop waard, net als het schilderachtige dal van de Mouche. Door de hoogteverschillen is een goede conditie (of een elektrische fiets) hier geen overbodige luxe.
Voie Verte bij Langres
Voor wie het liever wat rustiger aan doet, zijn er de Voie Verte. Dit zijn autovrije paden die vaak over oude spoorlijnen lopen. Ze zijn relatief vlak en daarom zeer geschikt voor recreatieve fietsers en gezinnen met kinderen. Je fietst hier in alle rust door het Franse landschap, ver weg van het drukke verkeer. Het is een ontspannen manier om de natuur rondom de vestingstad te ontdekken.
Het jaagpad langs het kanaal
Een andere aanrader is het fietspad over het jaagpad langs het kanaal tussen de Champagne en de Bourgogne. Omdat het pad het water volgt, zijn er nauwelijks hellingen. Het is een heerlijk traject om kilometers te vreten terwijl de pleziervaartuigen langzaam voorbij glijden. De sfeer langs het kanaal is uiterst relaxed en er zijn genoeg plekken onderweg om even te picknicken aan de waterkant.
De VVV van Langres heeft een Nederlandstalige brochure klaarliggen. Hierin staan deze en diverse andere routes uitgebreid beschreven, inclusief afstanden en moeilijkheidsgraden. Het is de ideale plek om je fietsavontuur te plannen.
Langres is veel meer dan een naam op een blauw verkeersbord langs de snelweg. Het is een plek waar de haast van de Route du Soleil direct van je afglijdt zodra je de stadspoort binnenrijdt. Een dag in deze vestingstad geeft je precies de energie die je nodig hebt voor de rest van de rit. Het is de ideale manier om je vakantie in alle rust te beginnen voordat de toppen van de Alpen aan de horizon verschijnen.
Veelgestelde vragen over Langres
Langres ligt in het noordoosten van Frankrijk, in het departement Haute-Marne. Het stadje ligt precies op de grens van de regio’s Champagne en Bourgogne, strategisch op een rotsplateau.
Met de auto neem je op de A31 (Autoroute du Soleil) afslag 6 (Langres-Sud) of afslag 7 (Langres-Nord). Het treinstation van Langres ligt een stukje buiten de stad. De afstand tot het centrum is zo’n 2 kilometer.
De belangrijkste trekpleisters zijn de 3,5 kilometer lange stadsmuren, de Saint-Mammès kathedraal, Place Diderot, het museum Maison des Lumières en de diverse historische stadspoorten en torens, zoals de Tour de Navarre.
Je kunt er wandelen over de vestingmuren, dwalen door de smalle straatjes, musea bezoeken zoals het Maison des Lumières, of genieten van het uitzicht over de Marnevallei. Fietsliefhebbers kunnen diverse mooie fietsroutes maken vanuit Langres. Een mooie tocht voert bijvoorbeeld naar de vier meren in de omgeving.
Volg de koperen markeringen in de straatstenen voor een complete stadswandeling. De wandeling over de stadswallen (3,5 km) is een absolute aanrader voor het uitzicht.
Bewonder de 16e-eeuwse wandtapijten over het leven van Saint-Mammès en het indrukwekkende orgel. Let ook op het contrast tussen de middeleeuwse binnenkant en de klassieke gevel.
Ja, de toren is meestal geopend van mei tot september (vaak tussen 14:00 en 18:00 uur). De trap heeft 227 treden en geen leuning. Het is een hele klim, maar het uitzicht vanaf de toren doet de inspanning snel vergeten.
Je kunt de 75 km lange 'Route van de Vier Meren' fietsen, over de Voie Verte rijden of het vlakke jaagpad langs het kanaal Champagne-Bourgogne volgen. De VVV van Langres heeft een kleine Nederlandstalige brochure met diverse fietsroutes.
Dat is de Langres-kaas. Een sterke, romige roodkorstkaas met een kuiltje bovenop. Traditiegetrouw schenk je een drupje Marc de Bourgogne of Champagne in dit kuiltje voordat je de kaas serveert.
Drie goed beoordeelde restaurants in Langres zijn:
- Bulle D'osier (mooi pand, heerlijke gerechten).
- L’Aromatic (verfijnde Franse gerechten).
- Le Foy (gezellige brasserie op het centrale plein).
Dit zijn populaire en goed beoordeelde keuzes:
- B&B's: La demeure Langroise en Le Belvedere des Remparts.
- Hotels: Hotel De La Poste, Logis Hôtel Le Cheval Blanc en Clos Vauban - Relais & Chateaux.
Onze tip: Gite des Lumières. Een sfeervol huisje in het centrum met een heerlijk bed en een moderne badkamer. Beneden een woongedeelte en keuken, boven de slaap- en badkamer.
Alle accommodaties in Langres.
