Troyes: stad in de vorm van een champagnekurk
Troyes ligt midden in de wereldberoemde Champagnestreek. Wie de plattegrond van de stad bestudeert ziet direct iets grappigs: het historisch centrum heeft precies de vorm van een champagnekurk. Deze vorm ontstond ooit door de loop van de oude stadsgrachten en de rivier de Seine. De lokale VVV gebruikt dit beeldmerk nu slim voor de promotie van de stad. We merken dat het centrum compact en overzichtelijk is. We laten de auto staan en verkennen alles te voet. Dat is in deze stad de beste manier om de sfeer op te snuiven.
Op pad met de gemarkeerde stadswandeling
Om niets van al dat moois te missen, volgen we de gemarkeerde stadswandeling. Het is een slim bedachte route die ons door de smalste steegjes leidt waar we anders waarschijnlijk voorbij waren gelopen. Vanaf het kantoor van de VVV wijzen koperen tekens op de straatstenen ons de weg. Dit systeem werkt feilloos en brengt ons langs alle markante punten van de stad. We hoeven hierdoor niet constant op een kaart of onze telefoon te kijken. Daardoor kunnen we meer letten op de omgeving en alle details.
Vakwerkhuizen
De vakwerkhuizen vormen het visuele hart van onze wandeling. De meeste van deze woningen dateren uit de zestiende eeuw. In het jaar 1524 werd een groot deel van de stad door een verwoestende brand in de as gelegd. De inwoners besloten hun stad direct weer op te bouwen in de stijl die we vandaag de dag nog steeds bewonderen. In de smalle steegjes leunen de gevels zo ver naar voren dat de daken elkaar bijna raken. Vooral in de beroemde Ruelle des Chats kijken we voortdurend omhoog. We verbazen ons over de hoek waaronder de huizen boven de straat hangen.
Ook de Rue Larivey is een aanrader. Dit is een rustig straatje waar de details van het houtwerk goed zichtbaar zijn. We rusten even uit bij de Square des Trois Godets achter de kathedraal. Daar levert de combinatie van groen en oud vakwerk een vredig plaatje op. Het valt ons op dat veel panden de laatste decennia met veel liefde zijn gerestaureerd. Maar we zien in de zijstraten ook nog genoeg huizen die een flinke opknapbeurt kunnen gebruiken.
Cité du Vitrail: Europese hoofdstad van het glas-in-lood
Een absoluut hoogtepunt van ons bezoek aan Troyes is de Cité du Vitrail. Dit is niet zomaar een museum, maar een sprankelende ode aan de glaskunst. De stad staat al sinds de twaalfde eeuw bekend om haar glasateliers. Niet voor niets draagt Troyes met recht de titel van Europese hoofdstad van het glas-in-lood. Het museum is gevestigd in het prachtig gerestaureerde Hôtel-Dieu-le-Comte. Alleen al de aankomst bij dit voormalige ziekenhuis is een belevenis. De lichte gevels en de ruime binnenplaats vormen het perfecte decor voor de kunst die binnen te vinden is.
Binnen worden we verrast door de manier waarop de glaspanelen worden gepresenteerd. Vaak zie je glas-in-lood alleen op grote hoogte in een donkere kerk. In Cité du Vitrail staan we oog in oog met de werken. We zien de kleinste details in het schilderwerk op het glas en voelen bijna de textuur van het materiaal. Dankzij een zeer vernuftig lichtsysteem komen de diepe kleuren van het glas perfect tot hun recht. De collectie is enorm breed en overspant maar liefst tien eeuwen. We zien vrome middeleeuwse taferelen die zij aan zij staan met gedurfde en abstracte ontwerpen van hedendaagse kunstenaars. Dit contrast laat zien dat de glaskunst in Troyes nog steeds springlevend is.
Kapel en apotheek
Een van de meest indrukwekkende plekken in het museum is de kapel. Hier smelten het historische glaswerk en de barokke architectuur van het gebouw prachtig samen. We leren hier ook veel over het ambacht zelf. Er is uitgebreid aandacht voor de techniek achter het snijden van het glas en het gieten van de loden lijsten. Het is monnikenwerk dat ontzettend veel geduld vereist.
Voordat we het museum verlaten, wandelen we nog even door de ‘Apothicaire’. Deze historische apotheek bevindt zich in hetzelfde gebouw. Die apotheek herinnert aan de tijd dat men hier de pillen draaide voor de zieken die er verpleegd werden. De ruimte staat vol met authentieke aardewerken potten en houten kasten. Het voelt alsof de apotheker elk moment weer binnen kan stappen om een drankje te bereiden.
Monumentale kerken
Na ons bezoek aan de Cité du Vitrail bekijken we de kerken in de stad met andere ogen. De toren van de kathedraal van Troyes zien we al van verre boven de daken uitsteken. Het was oorspronkelijk de bedoeling dat de kerk meerdere torens zou krijgen. Door chronisch geldgebrek is dat in het verleden nooit gelukt. Binnen ervaren we de enorme omvang van het gebouw. De ruim 1.600 gebrandschilderde ramen maken een diepe indruk op ons. Vooral wanneer de zon door het grote roosvenster schijnt, ontstaat er een schitterend kleurenspel op de stenen muren.
Een heel andere ervaring hebben we in de kerk La Madeleine. Dit is het oudste kerkgebouw van de stad. Hoewel de kerk een stuk kleiner is dan de kathedraal, vinden wij haar minstens zo indrukwekkend. De grootste blikvanger is het prachtig versierde stenen koorhek. We nemen de tijd om alle kleine details in het beeldhouwwerk te bestuderen. Direct naast de kerk ligt de Jardin des Innocents. Deze tuin vol religieuze symbolen is een fijne plek om even te ontsnappen aan de drukte van de winkelstraten. Vroeger deed dit terrein dienst als begraafplaats voor kinderen.
Ook de Basiliek Saint Urban mag niet ontbreken op de lijst. De bouw van deze kerk heeft een geschiedenis die doet denken aan de Sagrada Familia in Barcelona. Men begon in de dertiende eeuw, maar de voltooiing vond pas aan het einde van de negentiende eeuw plaats. We bewonderen hier de ramen uit de dertiende eeuw die tot de mooiste van Frankrijk worden gerekend. In de kerk ligt ook de stichter begraven, paus Urbanus IV.
Musea in historische herenhuizen
Troyes blinkt uit in het huisvesten van musea in prachtige oude panden. Het Musée d’Art Moderne is daar een perfect voorbeeld van. Het is gevestigd in het voormalige bisschoppelijke paleis. De collectie kan de vergelijking met grote musea in Parijs gemakkelijk aan. We danken dit aan een gulle schenking van lokale textielmagnaten uit de vorige eeuw. We lopen hier langs werken van grote namen als Matisse, Picasso en Derain. Vooral de felle kleuren van de fauvisten spreken ons erg aan. De combinatie van de moderne kunst en de zestiende-eeuwse architectuur van het paleis zorgt voor een bijzondere dynamiek.
Voor wie geïnteresseerd is in ambacht en gereedschap, is Maison de l’Outil et de la Pensée Ouvrière in het Hôtel de Mauroy een verplichte stop. In dit schitterende herenhuis bekijken we meer dan 10.000 werktuigen uit de zeventiende en achttiende eeuw. De manier waarop deze gereedschappen zijn tentoongesteld, is zeer stijlvol. Zelfs als je niet direct iets met techniek hebt, is de binnenplaats van dit pand al de moeite van het bezoeken waard.
Verderop in de stad vinden we Hôtel de Vauluisant. In dit zestiende-eeuwse gebouw leren we alles over de textielgeschiedenis van de stad. Troyes was in de negentiende eeuw het centrum van de Franse breigoedindustrie. We zien hier de oude breimachines staan die ooit de helft van de Franse kleding produceerden. Het is een interessant stukje sociale geschiedenis dat laat zien hoe de stad door de eeuwen heen is veranderd.
Tegenover dit museum ligt de kerk Saint Pantaléon. Van buiten oogt deze sober, maar binnen kijken we onze ogen uit. Het plafond is volledig van hout gemaakt en prachtig gedecoreerd. De imposante beeldhouwwerken in het schip maken het plaatje compleet.
Het moderne Troyes en de lokale smaken
Tijdens onze wandeling langs de kades van het kanaal komen we bij Le Cœur de Troyes. Dit grote roestvrijstalen hart is een modern kunstwerk dat precies op de grens ligt tussen de ‘kop’ en het ‘lichaam’ van de champagnekurk. Het symboliseert de romantiek van de stad. We merken dat dit een populaire plek is voor foto’s, zeker wanneer de avond valt. Het hart wordt dan subtiel verlicht en weerspiegelt in het kabbelende water van het kanaal.
Voor het echte Franse leven bezoeken we de Marché des Halles. In deze overdekte markthal uit 1874 snuiven we de geuren op van verse producten. We zien hier de beroemde Andouillette de Troyes liggen. Deze lokale specialiteit is een varkensworst die volgens streng geheim recept wordt gemaakt. We proeven ook de Chaource-kaas, een romige regionale lekkernij die perfect samengaat met een glas champagne. Het borreluur is in Troyes sowieso een belevenis. Op de terrassen in het centrum zien we bijna iedereen genieten van een flûte gevuld met bubbels. Dat herinnert ons er weer aan dat we ons in het hart van de Champagnestreek bevinden.
Voor de liefhebbers van winkelen heeft Troyes ook buiten het centrum veel te bieden. De stad staat bekend om haar grote outletcentra. Wij bezoeken McArthurGlen, waar meer dan 160 winkels van bekende merken gevestigd zijn. Het is een moderne tegenhanger van de historische binnenstad waar je uren kunt ronddwalen op zoek naar koopjes. We zien hier veel bezoekers die speciaal voor deze winkels naar de stad komen.
Natuur en champagne in de omgeving
Wie de stad even wil verlaten, vindt in de directe nabijheid het Parc Naturel Régional de la Forêt d’Orient. Dit natuurgebied is een verademing voor wie van rust houdt. De drie grote meren bieden volop mogelijkheden voor watersport en zwemmen. We wandelen door de bossen en genieten van de uitzichten over het water. In het park ligt ook het kasteel van Brienne-le-Château, dat statig in het landschap staat. Onderweg naar het park rijden we langs uitgestrekte velden vol zonnebloemen en de typische balen hooi in de weilanden.
Natuurlijk kunnen we de regio niet verlaten zonder de wijngaarden van de Côte des Bar te bezoeken. Dit is het meest zuidelijke deel van de Champagnestreek en het voelt hier een stuk minder commercieel dan rondom Reims of Epernay. We bezoeken een kleine wijnboer in een van de slaperige dorpjes. Hier geen grote ontvangsthallen, maar een hartelijk welkom aan de keukentafel. De eigenaar vertelt ons vol passie over de bodem, de druiven en het productieproces. Terwijl we nippen van een glas champagne, begrijpen we waarom deze kleinschalige domeinen zo geliefd zijn bij kenners. Het persoonlijke contact en de authentieke sfeer maken ons bezoek aan de regio compleet.
Veelgestelde vragen over Troyes
Troyes ligt in het noordoosten van Frankrijk, in het departement Aube binnen de regio Grand Est. De stad bevindt zich in het zuidelijke deel van de Champagnestreek, op ongeveer 160 kilometer ten zuidoosten van Parijs. Voor reizigers uit Nederland en België is het een ideale uitvalsbasis om de Champagnerregio te verkennen. Of een perfecte stop op weg naar Bourgondië of de Côte d'Azur.
Troyes ligt op ongeveer 500 kilometer van Utrecht. Met de auto ben je ongeveer vijf tot zes uur onderweg. Een duurzaam alternatief is de trein via Parijs. Vanaf het Gare de l'Est in Parijs sta je binnen anderhalf uur in het hart van Troyes.
De stad staat bekend om haar unieke historische centrum in de vorm van een champagnekurk. De hoogtepunten zijn de kleurrijke zestiende-eeuwse vakwerkhuizen en de indrukwekkende Kathedraal Saint-Pierre-et-Saint-Paul. Daarnaast mag je de Cité du Vitrail (glaskunst), de smalle Ruelle des Chats en de Basiliek Saint-Urbain niet overslaan. Voor liefhebbers van winkelen zijn de grote outletcentra aan de rand van de stad een belangrijke trekpleister.
Om de sfeer van de stad goed te proeven en de belangrijkste musea en kerken te bezoeken, heb je aan twee dagen (één weekend) genoeg. Heb je echter de ambitie om ook de omliggende natuur van de Forêt d’Orient te verkennen of uitgebreid champagne te proeven bij de boeren in de Côte des Bar? Dan raden we aan om minimaal drie tot vier dagen uit te trekken voor je verblijf.
Zeker, het oude centrum is bijna volledig autovrij of autoluw. De afstanden tussen de bezienswaardigheden zijn klein. Wel liggen er veel kasseien in de straten, dus we raden aan om wandelschoenen aan te trekken. Voor een stadswandeling langs de belangrijkste bezienswaardigheden volg je het symbool op de staat.
Voor een gezellige avond raden we La Piazza aan, waar we heerlijk ongecompliceerd aten. Tout Simplement & l’Annexe bij het stadhuis is een goede keuze voor wie van eerlijke, simpele gerechten houdt. Wie echt uitgebreid en sfeervol wil tafelen, kan terecht bij Le Valentino.
Dat is de Andouillette de Troyes. Deze varkensworst is gemaakt van ingewanden en heeft een sterke geur en smaak. De beste exemplaren herken je aan het AAAAA-keurmerk op de menukaart. Drink er vooral een glas lokale champagne bij, zoals de inwoners zelf ook graag doen tijdens het borreluur.
Wij verbleven met veel plezier in Maison M, een prachtig gerenoveerd herenhuis uit de negentiende eeuw. Hedendaags comfort in een historische ambiance. Gastvrouw Michelle en gastheer Bruno leveren een perfecte service. Handig: we konden onze auto parkeren op het terrein van dit fantastische Chambre d'Hôte.
.
Voor een verblijf midden in de middeleeuwse sfeer is Hotel la Maison de Rhodes bij de kathedraal een aanrader. Zoek je een praktisch hotel met parkeergelegenheid, dan zijn Ibis of Ibis Styles aan de rand van het centrum goede opties.
Dit zijn alle hotels in Troyes.
