Jerome, ghost town uit het ruige Wilde Westen

Ghost towns in het Wilde Westen

Dit is de wereld van de Amerikaanse spooksteden. Jerome is hiervan een van de bekendste. Het zijn plekken waar de tijd vijftig of honderd jaar geleden simpelweg is gestopt. We voelen de nieuwsgierigheid groeien bij elke bocht die we nemen. Wat dreef mensen naar deze afgelegen plekken midden in de wildernis? En waarom lieten ze alles achter van de ene op de andere dag? We bezoeken verlaten mijnen, dwalen door stoffige straten en proeven de sfeer van het Wilde Westen.

De jacht op goud, zilver en koper in het Wilde Westen

In de negentiende eeuw verandert het westen van Amerika in een enorme bouwplaats. Alles draait in die tijd om de ontdekking van kostbare metalen onder de grond. Gelukszoekers trekken massaal naar gebieden in Arizona, Nevada en Californië. Ze hopen binnen een paar weken schatrijk te worden met goud, zilver of koper.

Zodra iemand een rijke ader vindt, gaat het nieuws als een lopend vuurtje rond. Binnen enkele dagen verschijnen de eerste tenten bij de vindplaats. Niet veel later stampen ondernemers complete steden uit de grond. Er komen saloons, hotels, winkels en natuurlijk talloze houten huizen voor de arbeiders. De economie draait op volle toeren. Het geld rolt over de toonbanken.

Deze steden groeien vaak sneller dan de wet kan bijhouden. Het leven is er hard, gevaarlijk en vol avontuur. De mijnen zijn het kloppende hart van de lokale gemeenschap. Dag en nacht horen de bewoners het geluid van zware machines en explosies. Maar deze welvaart is bijna altijd van korte duur. Zodra de grondstoffen opraken, stopt de geldstroom direct. De mijnen sluiten hun deuren en de banen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Gezinnen pakken hun koffers en vertrekken naar de volgende plek waar goud beloofd wordt. Wat overblijft zijn lege gebouwen die langzaam ten prooi vallen aan de natuur. De wind waait door de kieren van de muren en de stilte keert terug. Plaatsen veranderen in de spooksteden van het Wilde Westen.

Jerome State Historic Park

Als eerste maken we een stop bij het Jerome State Historic Park. Dit museumterrein ligt iets voor Jerome. Onze host in Sedona had ons geadviseerd om deze plek eerst te bezoeken. Daarmee krijgen we een beter begrip van de opkomst en ondergang van Jerome tijdens de Gold Rush. We leren hier dat Jerome ooit de grootste koperproducent van heel Arizona was. Dat verklaart direct waarom de stad in die tijd zo ongelooflijk rijk werd.

In Jerome State Historic Park staat de indrukwekkende Douglas Mansion. De rijke mijnmagnaat James S. Douglas liet het in 1916 bouwen. Boven op een berg, net boven de Little Daisy mijn, straalde het huis zijn status en rijkdom duidelijk uit. Het gebouw is opgetrokken uit stevige bakstenen en heeft een prachtig terras met uitzicht. We wandelen door de ruime kamers en zien de originele meubels en houten vloeren nog liggen. De sfeer in dit huis is statig en herinnert aan een periode van enorme weelde. Douglas liet zelfs een centrale stofzuigerinstallatie aanbrengen, wat destijds zeer modern was.

In een van de zalen bekijken we een enorme maquette van de ondergrondse tunnels. We zien hoe het gangenstelsel zich als een spinnenweb onder het dorp Jerome uitstrekt. De gids legt uit dat er meer dan honderd kilometer aan tunnels in de berg zitten. Buiten op het terrein bewonderen we de enorme machines die het erts omhoog brachten. We zien ook de restanten van de smelterij waar het koper uit de stenen werd gehaald. Het uitzicht over de vallei is vanaf dit punt werkelijk weids en indrukwekkend te noemen. We maken foto’s van de roestige tandwielen die scherp afsteken tegen de blauwe horizon. Dit park geeft ons een goed beeld van de technische hoogstandjes uit die periode.

Jerome: de gemeenste stad van het Wilde Westen

Jerome is gebouwd op een helling van dertig graden. Dat zorgt voor een uniek straatbeeld met steile wegen. Vroeger had Jerome een nogal slechte reputatie bij de omliggende gebieden. Kranten noemden het destijds zelfs de meest zondige stad van het hele westen. Dat kwam vooral door de grote hoeveelheid saloons, gokhuizen en bordelen in het centrum. Een beroemde inwoonster uit die tijd was de legendarische madam Jennie. Zij arriveerde als arme Belgische immigrante. Uiteindelijk werd zij de rijkste vrouw van de stad. Ze bezat meerdere panden en had een scherp zakelijk instinct voor entertainment. Jennie’s Place was officieel een pension voor vrouwen. In werkelijkheid was dit het drukst bezochte bordeel van de stad. Haar leven eindigde helaas op trieste wijze. Een minnaar duwde haar uit het raam en ze overleed.

Een andere grappige anekdote gaat over de gevangenis van het dorp. Door de zware mijnbouw en aardverschuivingen begon de grond onder Jerome te schuiven. De betonnen gevangenis gleed op een dag gewoon ruim zestig meter naar beneden. Het gebouw bleef wonderbaarlijk genoeg grotendeels intact tijdens deze onvrijwillige reis. Vandaag de dag staat de gevangenis nog steeds op die nieuwe plek onderaan de straat. We zien ook gebouwen die met dikke stalen kabels aan de rotsen vastzitten. Zonder die hulp zouden ze waarschijnlijk allang de diepte in zijn gestort.

Tegenwoordig wonen er vooral kunstenaars en excentrieke types in de schots en scheve huizen. Overal zijn bijzondere winkeltjes, giftshops en boetieks. De sfeer is nu ontspannen en creatief, heel anders dan in de ruige mijntijd.

Jerome Historical Society Mine Museum

Het Historical Society Mine Museum ligt midden in het centrum en oogt bescheiden aan de buitenkant. Zodra we over de drempel stappen, voelen we de geschiedenis van de regio. De ruimtes staan vol met voorwerpen die direct uit de oude mijnen komen. We zien zware boren, roestige lantaarns en enorme houten karren. Het is indrukwekkend om te zien met welke primitieve middelen de mannen destijds werkten. De muren hangen vol met zwart-wit foto’s van serieuze mijnwerkers. Hun gezichten zitten onder het zwarte stof, maar hun ogen stralen vastberadenheid uit.

Het museum vertelt ook het verhaal van de medische zorg in die tijd. We bekijken een vitrine met oude instrumenten van de lokale dokters. Het ziet er eerlijk gezegd nogal pijnlijk en angstaanjagend uit. De gids vertelt ons dat ongelukken in de mijnen aan de orde van de dag waren. Er was destijds nog geen sprake van moderne veiligheidsregels voor het personeel. We lopen verder langs verzamelingen oude munten, goktafels en kledingstukken van de inwoners. Het geeft een eerlijk beeld van hoe het dagelijks leven eruit zag boven de grond.

Andere indrukwekkende ghost towns

Jerome is een levendige ghost town, maar er zijn ook plekken die echt verlaten zijn. Een van de bekendste voorbeelden is Bodie in de staat Californië. Dit dorp bevindt zich in een staat van “bewuste verwaarlozing”. Niets wordt gerestaureerd, maar de rangers zorgen wel dat de gebouwen niet verder instorten. Daar staat het servies nog steeds op de tafels in de stoffige huizen. In de oude school liggen de schriften van de kinderen nog op de houten bankjes. Het voelt alsof de bewoners net even een wandeling maken en zo terugkomen. Het is een van de meest authentieke ervaringen die je in het westen kunt hebben.

In Arizona ligt ook Tombstone, een plek die beroemd is door de vele westerns. Hier draait alles om de geschiedenis van de bekende sheriff Wyatt Earp. Hoewel het plaatsje erg toeristisch is, blijft de sfeer van de oude schietpartijen tastbaar aanwezig.

Voor wie meer van eenzaamheid houdt, is de plek Goldfield in Nevada een goede tip. Het ligt vlakbij de Superstition Mountains en biedt een prachtig decor voor foto’s. Elke spookstad heeft zijn eigen karakter en zijn eigen tragische verhaal over vergane glorie. De rust op deze plekken nodigt uit om even stil te staan bij het verleden.

Ontspannen afsluiting bij Alcantara Vineyards & Winery

Na al dat stof en oude stenen rijden we richting het zuiden van Arizona. De weg daalt af naar de vallei waar de temperatuur langzaam verder oploopt. We komen aan bij Alcantara Vineyards & Winery voor een welkome pauze. De overgang van de dorre mijnbouwgebieden naar deze groene oase is werkelijk groot. Voor ons strekken de rijen met wijnranken zich uit tot aan de rivier. Het water van de Verde River zorgt hier voor een vruchtbare bodem in de woestijn. We zoeken een plekje op het terras onder de grote parasols. Het zachte geruis van de bladeren vervangt het geluid van de wind door de ruïnes.

We besluiten een proeverij te doen met verschillende lokale wijnen uit de regio. De medewerkers vertellen enthousiast over de druiven die hier in de volle zon groeien. We proeven de passie voor het vak in elk glas dat we drinken. Het is heerlijk om de indrukken van de dag hier op ons in te laten werken. De geschiedenis van de goudzoekers voelt hier opeens heel erg ver weg. Toch horen deze wijngaarden ook bij het moderne verhaal van de Amerikaanse staat Arizona. We kijken uit over de velden terwijl de zon langzaam achter de bergen zakt. Het is de perfecte plek om deze reis door de tijd in stijl af te sluiten. We proosten op de avonturiers van vroeger en op de rust van nu.

Dit interesseert je wellicht ook

• • De mooiste nationale parken in Zuidwest-Amerika
  • Alle tips om Bryce Canyon National Park te bezoeken
  • Page is een ideale uitvalsbasis voor avonturen in Arizona
  • Kanab: Little Hollywood in het Wilde Westen
  • Zien en doen in Zion National Park 
  • De woudreuzen van Sequoia’s National Park
  • Yosemite National Park 
  • Joshua Tree National Park 
  • Grand Canyon National Park
  • Sedona, ultiem outdoorparadijs 
  • Op ontdekkingstocht in Mojave Desert & Death Valley