2000 jaar Augsburg
De geschiedenis van Augsburg is indrukwekkend. De stad werd 15 v.C. gesticht door de stiefzonen van keizer Augustus. Daarmee is Augsburg een van de oudste steden van Duitsland. Alleen Trier aan de Moezel bestaat nog langer. Als Romeinse provinciehoofdstad Augusta Vindelicorum was de stad lange tijd belangrijk. In de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd groeide Augsburg uit tot een wereldstad. Vooral dankzij de fabelachtige rijkdom van de families Fugger en Welser steeg de stad in aanzien. Zij waren de bankiers van keizers en koningen. Hun kapitaal bepaalde wie de troon besteeg en welke oorlogen werden gevoerd.
Deze gelaagdheid van Romeins erfgoed, middeleeuwse handelsgeest en religieuze diplomatie maakt dat je op elke straathoek een ander hoofdstuk uit de Europese geschiedenis openslaat. Ondanks de uitdagingen van de moderne tijd heeft Augsburg haar trotse karakter altijd weten te behouden.
De Romantische Straße: populaire toeristische route
Augsburg is een tussenstop op de Romantische Straße. Dit is de oudste en meest geliefde vakantieroute van Duitsland. Deze route slingert van Würzburg naar Füssen over mooie landwegen en langs bijzondere plaatsen. De Romantische Straße werd in 1950 in het leven geroepen om het toerisme na de oorlog weer op gang te helpen. Het concept was geniaal in zijn eenvoud: het verbinden van de meest schilderachtige steden, kastelen en natuurgebieden tot een lint van cultuurhistorische hoogtepunten. De route staat symbool voor het ‘idyllische Duitsland’, weg van de industriële centra.
Augsburg vervult binnen de route een bijzondere rol. Waar veel andere stops charmante, kleine vakwerkstadjes zijn, biedt Augsburg stedelijke allure. Het is de plek waar de romantiek van de route de grootsheid van de Renaissance ontmoet. Augsburg is de stad waar geschiedenis, kunst en de typisch Beierse gezelligheid in een perfecte harmonie samenkomen. Lees meer over de Romantische Straße in onze uitgebreide blog over deze toeristische route.
Hoogtepunten van Augsburg
Deze bezienswaardigheden in Augsburg mag je eigenlijk niet missen:
De Fuggerei: monument van naastenliefde en visie
Gesticht in 1521 door Jakob Fugger ‘de Rijke’, is de Fuggerei de oudste sociale woonwijk ter wereld. En: het sociale woonproject is op dit moment nog steeds in gebruik. Wat deze plek zo bijzonder maakt, is niet alleen de ouderdom, maar de ongewijzigde filosofie erachter. Jakob Fugger wilde een plek creëren voor behoeftige burgers die buiten hun schuld om in de problemen waren geraakt. Vandaag de dag wonen hier nog steeds ongeveer 150 mensen onder bijna exact dezelfde voorwaarden als vijf eeuwen geleden. De huur bedraagt nog steeds het symbolische bedrag van één Rijnlandse gulden per jaar (omgerekend slechts € 0,88!). In ruil daarvoor worden de bewoners geacht driemaal daags te bidden voor het zielenheil van de stichtersfamilie.
De wijk is een oase van rust, ommuurd en afgesloten van de hectiek van de rest van de stad. De 67 huizen met hun herkenbare okergele gevels en groene luiken vormen een prachtig geheel. Terwijl we door de Herrengasse of de Mittlere Gasse lopen, zien we de zorgvuldig onderhouden tuintjes en de identieke deurknoppen. Vroeger had elk huis een unieke trekbel zodat bewoners in het donker op de tast hun eigen voordeur konden vinden.
In de Fuggerei is ook een museum dat laat zien hoe de bewoners vroeger leefden. Een ander indrukwekkend onderdeel is de ‘World War II Bunker’. Tijdens de bombardementen op Augsburg bood deze schuilplaats bescherming aan de bewoners. Tegenwoordig herbergt het een tentoonstelling over de verwoesting en de daaropvolgende wederopbouw van de wijk. De Fuggerei is veel meer dan een toeristische attractie. Het is een levend bewijs van een eeuwenoud sociaal woningbouwproject dat de tand des tijds glansrijk heeft doorstaan.
Het Raadhuis: symbool van macht en pracht
Het Rathaus van Augsburg is een van de belangrijkste civiele renaissance-gebouwen ten noorden van de Alpen. Het gebouw straalt een onmetelijk zelfvertrouwen uit, passend bij de status van Augsburg als rijksstad. Met de twee karakteristieke uivormige torens en de enorme rijksadelaar op de gevel is het het onbetwiste middelpunt van de stad.
Helaas is het geluk niet aan onze zijde tijdens ons bezoek. Vanwege grootschalige renovatiewerkzaamheden is het stadhuis gesloten voor het publiek. Dit betekent dat we de wereldberoemde Goldener Saal niet kunnen bewonderen. Deze zaal is bekend om zijn overdaad aan bladgoud, schitterende plafondschilderingen en indrukwekkende portalen. Daarmee is de zaal normaal gesproken het kroonjuweel van de stad.
Perlachturm, wachter van de stad
Direct grenzend aan het stadhuis staat de Perlachturm. Deze 70 meter hoge toren begon zijn leven in de 10e eeuw als een wachttoren. In de loop der eeuwen werd de toren steeds verder verhoogd en verfraaid. In de 17e eeuw kreeg de Perlachturm zijn huidige uiterlijk. De toren hoort bij de kerk van St-Peter am Perlach en is een bepalend onderdeel van het stadsgezicht.
Ook hier hebben we geen kans om het uitzicht vanaf de Perlachturm te bewonderen. Vanwege een jarenlange renovatie is de toren helaas voorlopig niet toegankelijk. Normaal gesproken kun je de 258 treden beklimmen voor een fabelachtig uitzicht over Augsburg. Wanneer de gele vlag wappert, is het zicht zo helder dat je de Alpen in hun volle glorie kunt zien liggen.
Dom van Augsburg
De Hohe Dom St. Maria is een plek waar de tijd lijkt stil te staan. De kathedraal is een architectonisch rariteitenkabinet in de beste zin van het woord. Het heeft zowel romaanse als gotische elementen die naadloos in elkaar overvloeien. Absolute hoogtepunten in de kerk zijn de vijf profetenramen in het hoogschip. Deze glas-in-loodramen dateren uit de late 11e eeuw en behoren tot de oudste figuratieve glaschilderingen ter wereld. De afgebeelde profeten kijken met hun strenge, Byzantijnse blikken al bijna duizend jaar neer op de gelovigen. Ook de bronzen deuren met 35 gedetailleerde reliëfplaten en de crypte onder het koor ademen een sfeer van diepe devotie en onvergankelijkheid uit.
Het Waterbeheerssysteem: UNESCO Werelderfgoed
Sinds 2019 is het historische waterbeheerssysteem van de stad erkend als UNESCO Werelderfgoed. Dit systeem is niet zomaar een verzameling kanalen. Nee, het is een ingenieus netwerk dat al sinds de 13e eeuw continu in ontwikkeling is. De Augsburgers begrepen al vroeg dat water de sleutel was tot welvaart en gezondheid. Zij ontwikkelden een systeem waarbij drinkwater strikt gescheiden bleef van water dat voor de industrie (zoals molens en leerlooierijen) werd gebruikt.
Wanneer we door het schilderachtige Lechviertel wandelen, zien we overal de kanalen die door de smalle straatjes stromen. De stad telt meer bruggen dan Venetië, een feit dat velen verrast. Hoogtepunten van dit systeem zijn de watertorens bij de Rotes Tor. Deze herbergen technische hoogstandjes uit de Renaissance. Het systeem omvatte ook de drie monumentale fonteinen van de stad. Deze fonteinen waren niet alleen voor de sier. Ze dienden ook als publieke watertappunten.
Monumentale fonteinen
Tijdens onze wandeling door Augsburg kunnen we niet om de drie fonteinen heen: de Augustusfontein, de Mercuriusfontein en de Herculesfontein. Deze bronzen meesterwerken werden rond 1600 geplaatst en elk van hen representeert een pijler van de stad: de macht van de keizer, de welvaart van de handel en het belang van de ambachten. De details in het brons zijn van ongelooflijke kwaliteit. De fonteinen fungeren als natuurlijke ontmoetingspunten waar mensen samenkomen, precies zoals dat eeuwen geleden ook al gebeurde. Ze versterken dat heerlijke gevoel van een openluchtmuseum waar je gewoon doorheen kunt wandelen.
Basiliek van St. Ulrich en Afra
Deze kerk is een toonbeeld van de Augsburgse geschiedenis. Het is een van de weinige plekken waar een katholieke basiliek en een protestantse kerk (de kleine St. Ulrich) direct naast elkaar staan. Een mooi symbool voor de religieuze vrede van Augsburg uit 1555. Het interieur van de grote basiliek is overweldigend. De enorme eikenhouten altaren zijn meesterwerken van houtsnijkunst en trekken direct de aandacht. In de crypte rusten de beschermheiligen van de stad: Ulrich, Afra en Simpertus. De kerk straalt een enorme rust uit, ondanks de rijkdom aan versieringen en de monumentale afmetingen van het schip.
Augsburger Puppenkiste
Voor een heel ander soort cultuur gaan we naar het Heilig-Geist-Spital, de thuisbasis van de Augsburger Puppenkiste. Dit marionettentheater is een nationaal instituut in Duitsland. In het bijbehorende museum ‘die Kiste’ kunnen we de beroemde houten sterren van dichtbij bekijken. Het is een plek die jong en oud betovert met de eenvoud en de creativiteit van het poppenspel. De zorgvuldig gemaakte decors en de mechanieken achter de schermen laten zien hoeveel vakmanschap er in deze vorm van entertainment schuilgaat.
Sint-Annakerk: de geest van Luther
De St. Annakirche is een bescheiden kerk, maar met een enorme historische lading. Hier verbleef Maarten Luther in 1518 tijdens zijn verhoren door kardinaal Cajetanus. De ‘Lutherstiege’ is een klein maar zeer interessant museum binnen de kerk dat deze periode belicht. Naast de protestantse eenvoud van de kerk vinden we er echter ook de Fuggerkapel, die juist weer de pracht van de Italiaanse Renaissance uitstraalt. Het contrast tussen de sobere leer van Luther en de katholieke weelde van de Fuggers onder één dak is typerend voor de complexe identiteit van Augsburg.
Maximilian Museum, schatkamer van Augsburg
Het Maximilian Museum is gehuisvest in een schitterend patriciërshuis. Het museum richt zich op de kunstnijverheid waar Augsburg wereldberoemd om werd. In de centrale, door glas overkapte binnenplaats, staan de originele beelden van de stadsfonteinen (om ze tegen de elementen te beschermen). De collectie goud- en zilversmeedwerk is ronduit verbijsterend. We zien hier hoe verfijnd de Augsburgse ambachtslieden waren. Niet voor niets werden hun producten door heel Europa geëxporteerd naar de meest exclusieve hoven. Het is de perfecte plek om te begrijpen waarom de stad ooit zo onmetelijk rijk was.
De onweerstaanbare sfeer van Augsburg
Wat na een bezoek aan al deze bezienswaardigheden vooral blijft hangen, is de unieke sfeer van de stad. Augsburg is een bruisende plek waar geschiedenis en modern leven hand in hand gaan. De gezelligheid zit hem in de kleine dingen. Zoals een kop koffie drinken op de Rathausplatz terwijl de Perlachturm boven je uittorent. Of met een ijsje langs de kanalen van het Lechviertel slenteren terwijl de avondzon de okerkleurige muren in een gouden gloed zet.
De stad heeft een menselijke maat; ondanks de indrukwekkende gebouwen voelt het nergens overweldigend of afstandelijk. Het is die zeldzame combinatie van Beierse gastvrijheid en Italiaanse elegantie die Augsburg zo aantrekkelijk maakt. Je voelt overal een tevredenheid en een kwaliteit van leven die aanstekelijk werkt. Of je nu langs de kanalen loopt, een terrasje pakt of de rust opzoekt in een van de vele kerken. Augsburg is een stad die je niet alleen bezoekt, maar die je beleeft met al je zintuigen. Het is een absolute aanrader voor iedereen die op zoek is naar een stedentrip met diepgang, karakter en die heerlijke, ontspannen zuidelijke sfeer.
Praktische vragen over de bezienswaardigheden van Augsburg
Augsburg ligt in het zuiden van Duitsland, in de deelstaat Beieren. Het bevindt zich op ongeveer 60 kilometer ten westen van München. Augsburg is een van de belangrijkste steden langs de rivier de Lech. Daarnaast is Augsburg een belangrijke tussenstop op de Romantische Straße.
- Met de trein: Augsburg is een belangrijk knooppunt voor de ICE. Het station ligt op slechts 10 minuten lopen van de binnenstad, wat de stad perfect bereikbaar maakt voor treinreizigers. Vanaf Amsterdam kun je in ongeveer 8 uur in Augsburg zijn met de trein.
- Met de auto: de stad ligt direct aan de snelweg A8. De auto is bovendien onmisbaar als je Augsburg bezoekt als onderdeel van de Romantische Straße.
Voor de belangrijkste bezienswaardigheden en om de sfeer echt te proeven, heb je minimaal 2 dagen nodig. Heb je minder tijd? De bezienswaardigheden in het centrum kun je in een volle dag bezoeken. Maar het is jammer als je de stad zo moet “afraffelen”. Dus probeer wat meer tijd in te ruimen voor je bezoek aan Augsburg.
De periode van mei tot en met september is ideaal om de Italiaanse sfeer en de terrassen te ervaren. Daarnaast is de periode rond december prachtig vanwege de traditionele kerstmarkt op de Rathausplatz.
Absoluut! Of je nu op doorreis bent naar de Alpen of de Romantische Straße rijdt; de combinatie van UNESCO-werelderfgoed, de unieke Fuggerei en de gezellige Renaissance-binnenstad maakt het een van de boeiendste steden van Zuid-Duitsland.
De absolute aanraders zijn de Fuggerei, het Raadhuis met de Gouden Zaal, de Perlachturm, de Dom, het ingenieuze Waterbeheerssysteem (UNESCO Werelderfgoed), de Sint-Annakerk en de drie monumentale Renaissance-fonteinen.
Voor de beste sfeer strijk je neer op de Rathausplatz of langs de statige Maximilianstraße. Zoek je iets knusser? De terrasjes in het Lechviertel, direct aan de kleine kanalen, zijn zeer sfeervol.
- Riegele Wirtshaus, dé plek voor liefhebbers van goed bier en stevige Beierse kost, direct bij de brouwerij.
- Ratskeller. Gezellig en historisch dineren onder het stadhuis.
Toppers en hoog gewaardeerd op TripAdvisor zijn de volgende restaurants. Probeer Die Tafeldecker (Beierse tapas), Sartory Restaurant (fine dining) of Alte Liebe (moderne keuken).
Rugs Hotel. Zeer praktisch en comfortabel gelegen vlakbij het station. Heeft een hippe uitstraling. Verwacht geen overdadige luxe, maar alles is gewoon goed. De kamers zijn prima en betaalbaar. Goed ontbijtbuffet.
Andere goed gewaardeerde hotels in Augsburg zijn:
- Hotel Maximilian’s (Luxe en klassiek)
- Hotel am Alten Park (Rustig en centraal)
- City Hotel Ost am Kö (Modern en midden in het centrum)
- Dom Hotel (Charmant met wellness en uitzicht op de Dom)
- Leonardo Hotel (Uitstekend en goed bereikbaar)
Dit zijn alle hotels in Augsburg.
Op uitnodiging van het Duits Verkeersbureau en de Romantische Straße legden wij een deel van deze toeristische route af. Onderweg bezochten we onder andere Augsburg. De blog hebben we onafhankelijk en objectief geschreven op basis van eigen indrukken.
