Duiken bij de Derawan eilanden van Indonesisch Borneo
Duiken bij de Derawan eilanden van Indonesisch Borneo
De Derawan eilanden, gelegen ten oosten van Indonesisch Borneo, zijn een van de best bewaarde geheimen van de Koraaldriehoek. Een afgelegen tropisch paradijs met kristalhelder water en ongerepte riffen. We waren meteen verkocht toen we erover hoorden, maar boekten pas jaren later onze duikvakantie. En wat een juiste keuze bleek de trip te zijn! Elke duik verrasten de overweldigende diversiteit en gezondheid van deze afgelegen onderwaterwereld ons opnieuw. Soms moet je ver van de gebaande paden afdwalen voor de meest spectaculaire duikervaringen.
Op weg naar de Derawan eilanden
We horen voor het eerst over de Derawan eilanden op de Duikvaker, de jaarlijkse duikbeurs van Nederland. Het klinkt als een droom: een afgelegen archipel voor de kust van Kalimantan, nog relatief onbekend bij duikers. We kennen dit deel van de Koraaldriehoek al een beetje, want jaren geleden doken we bij Sipadan in Maleisisch Borneo. Daar maakte het levendige koraal en de enorme scholen rifvissen ons bijzonder nieuwsgierig naar wat er verder in deze wateren te ontdekken valt. De Derawan eilanden liggen ten zuiden van Sipadan en zijn nog minder op de toeristische kaart gezet. Precies wat we zoeken.
De reis erheen blijkt een hele onderneming: via Dubai vliegen we naar Jakarta voor een korte overnachting. Hierna reizen we de volgende ochtend door naar Berau. Deze havenstad in Oost-Kalimantan leeft vooral van de visserij en vormt de toegangspoort tot de eilanden. Bij de luchthaven stappen we in een minivan die ons door het deels groene, deels bebouwde landschap naar de Segah rivier brengt. Daar ligt een half overdekte boot met twee forse buitenboordmotoren op ons te wachten.
Boottocht naar Nunukan – ons eerste verblijfsoord
Wat volgt is een fraaie boottocht. Eerst varen we een flink eind over de brede rivier, waar het leven zich aan beide oevers ontvouwt. Nipa palmen wiegen in de wind, visserswoningen staan op hoge palen boven het water en kleine nederzettingen duiken op tussen het groen. Als we eindelijk open zee bereiken, voelen we de wind in ons gezicht.
Het duurt nog zeker een uur voordat we de eerste piepkleine eilandjes in de verte zien opdoemen. Daarna passeren we Kakaban en verschijnt het grote Maratua aan de horizon, het grootste eiland van de archipel. Ons einddoel Nunukan ligt nog verder oostelijk. Zodra we Maratua voorbij zijn, mindert de kapitein vaart. Daarna meren we snel aan bij een piepklein eiland. Het witte zandstrand glimt in de zon en palmbomen buigen over het kristalheldere water. Beat, de Zwitserse manager van het resort, verwelkomt ons hartelijk met koude handdoeken en verse vruchtensappen. Ons duikavontuur kan eindelijk beginnen.
Duiken bij Nunukan Island Resort
De duikstekken rond Nunukan zijn gevarieerd en bieden voor elk wat wils. Bij Nunukan Express ervaren we sterke stromingen, wat de duiken tot spannende driftduiken maken vol grote scholen jacks, barracuda’s, en verschillende soorten haaien. Een klein, kleurrijk koraalgrotje in de steile wand en een zandhelling met interessant macroleven zorgen voor een mooie afwisseling.
Wij duiken ook bij Batu Besar, waar we schildpadden en kleurrijke koralen vinden en zelfs een adelaarsrog zien. Een andere duikstek die we bezoeken is Sea Fan City: een prachtige rifwand vol schorpioen- en steenvissen. Maar ook zeenaaktslakken en Pygmeezeepaardjes! Verder doen we Pandoga Point aan waar we op aangeven van onze gids onder overhangs (natuurlijke overkappingen) zelfs de Japanse orang-oetan krab bewonderen. Bij deze duikstek worden soms ook vos- en hamerhaaien gespot.
Daarnaast maken we een duik bij Lighthouse, een duikstek met een mix van rifwanden en zandvlakten. Hier zie je naast grote vissen ook vaak luipaardhaaien en schildpadden. Die luipaardhaaien komen wij tijdens ons verblijf bij Nunukan niet tegen. Maar wel heel veel schildpadden!
Onze favoriet bij Nunukan? Vreemd genoeg niet Nunukan Express die veel geroemd wordt, maar Ujung Nunukan. Hier hebben we maar liefst drie duiken gemaakt. Het is met name de koraaltuin rond de vijf meter diepte die we fantastisch vinden. We kunnen ons hier wel uren vermaken.
Hoe een gemiddelde duikdag er bij Nunukan uitziet
Ons verblijf op Nunukan is een ontspannen ritme van eenvoud en natuur. We worden elke ochtend wakker in onze privébungalow met uitzicht op de turquoise lagune. Daarna lopen we over het houten plankenpad dwars door het ruige binnenland vol oud koraalgesteente richting het restaurant. Het ontbijt is een moment om van te genieten: vers fruit, lokale lekkernijen en verse koffie zorgen voor een goede start van de dag.
Na het ontbijt krijgen we bij de duikschool een korte briefing over de duiklocaties en de stromingen. De stromingen kunnen sterk variëren, waardoor de duiken soms richting het noorden gaan, dan weer naar het zuiden. Dit maakt elke duik anders en spannend. Na twee onvergetelijke duiken spoelen we onze uitrusting: het duikpak, de camera, masker en vinnen. De rest wordt door het attente personeel verzorgd. Een verfrissende douche onder de stranddouche helpt het zout van onze huid te spoelen.
De lunch is altijd een welkome pauze, waarna we de middag besteden aan ontspanning. Soms lezen we een boek, of maken we een wandeling over de lange pier naar het naburige Virgin Cocoa. Maar elke middag genieten we wel van een borreltje in de bar van het resort. Dat is ons moment om terug te blikken op twee fantastische duiken. Het diner vervolgens wisselt dagelijks van smaak en stijl; de ene avond nog verrassender dan de andere. Maar altijd bijzonder smakelijk!
Tegen de avond kruipen we redelijk op tijd ons bed in. Het luieren en de rust kosten namelijk meer energie dan je zou denken. Het ritme van deze dagen voelt als een aangename sleur waar we moeiteloos in opgaan.
Ons verblijf bij Nabucco Dive Resort
Na zes dagen genieten op Nunukan brengt een van de vele boten ons naar de volgende duikbestemming bij Maratua: Nabucco Dive Resort. Ons verblijf bij dit resort volgt een vergelijkbare, ontspannen routine als op Nunukan. Alleen hier ligt de focus iets meer op wat groter zeeleven.
Het resort ligt op een klein privé-eiland met verbluffend uitzicht op de turquoise lagune van het Maratua-atol. De in traditionele stijl gebouwde bungalows op Nabucco zijn geschakeld en iets kleiner dan die op Nunukan. We vinden ze prima, al zijn ze wel wat gehorig. Dat wordt echter ruimschoots goedgemaakt door het prachtige uitzicht. Bij laag water lijken de rotseilandjes op kleine, eenzame heuveltjes in een uitgestrekte zandwoestijn. Zodra het water stijgt, verandert het landschap in een plaatje dat zo uit een reclamefolder lijkt te komen.
Het duiken bij Nabucco
Bij Nabucco kun je alleen bootduiken maken, omdat er geen huisrif is. Dit betekent dat elke duik een avontuur op zich is, met toegang tot meer dan twintig spectaculaire duiklocaties in de omgeving. Onze favoriet is zonder twijfel “Big Fish Country”, ook wel bekend als “The Channel”. Slechts vijf minuten varen vanaf het resort, en we keren er meerdere keren terug. De stroming hier is sterk, wat de duik spannend maar ook ontspannend maakt. We gebruiken namelijk een rifhaak en hangen daarmee dan als een vlieger in het water. Zo kunnen we rustig de indrukwekkende haaien observeren die voorbij zwemmen. Het is een fascinerend schouwspel dat we niet snel zullen vergeten.
Een bijzondere dagtocht maken we naar het redelijk nabijgelegen eiland Kakaban. Hier duiken we twee keer op plekken met levendige koraalriffen en een enorme biodiversiteit: perfect voor zowel groot als klein zeeleven. Voor ons is het hoogtepunt Barracuda Point, een duikstek met een sterke stroming. Ook hier gebruiken we een rifhaak om ons vast te haken, terwijl grote scholen kleine barracuda’s in draaikolken om ons heen cirkelen. Na de duiken gaan we aan land en maken we een wandeling door het groene binnenland van het eiland. We eindigen bij een zoetwatermeer waar we snorkelen tussen kwallen die niet steken, een unieke ervaring die het bezoek extra bijzonder maakt.
Op onze laatste duikdag bij Nabucco starten we opnieuw met een duik bij Big Fish Country. Maar de allerlaatste duik van onze duikvakantie bij Midnight Snapper Run, vinden we misschien nog mooier en specialer. Hier zien we namelijk eindelijk een luipaardhaai die zich geduldig laat fotograferen en filmen. Ook het rif zelf is schitterend, met een rijke variatie aan koralen en onderwaterleven.
Afsluiting van de duikdag en onze duikvakantie
Net als op Nunukan nemen we elke middag voor het diner een klein borreltje op het terras bij de bar. We nestelen ons in zitzakken, spelen spelletjes en praten na over de duiken van die dag. Het is het perfecte moment om helemaal te ontspannen voordat het sein wordt gegeven om aan te schuiven voor het avondeten. Relaxter kunnen we ons een dag niet voorstellen.
Ons verblijf op Nabucco sluiten we af met een feestelijke avond waarbij medewerkers live muziek spelen voor hun gasten. Het wordt een gezellige, ontspannen afsluiting van een onvergetelijke duikreis.
Derawan eilanden – meer dan alleen een paradijs voor duikers?
Eerlijk gezegd denken wij dat het vooral het duiken is waarvoor je hier komt. Buiten het relaxen op de tropische eilandjes en genieten van de natuur, is er niet veel te beleven. Het is een plek om tot rust te komen, te genieten van het uitzicht en de stilte. Maar voor wie op zoek is naar veel activiteiten of bezienswaardigheden, is het aanbod beperkt.
Wel maken we op de laatste middag van ons verblijf op de eilanden een leuke excursie naar het hoofdeiland van het Maratua-atol. Hier worden we opgehaald door een auto met chauffeur die ons over het eiland rondrijdt. Onze eerste stop is bij een indrukwekkend ravijn, waar in de diepte een rivier zich een weg baant tussen de rotsen en het dichte junglegroen. De wandeling ernaartoe is prachtig, met het geluid van de natuur om ons heen en het uitzicht op het weelderige landschap. We lopen vervolgens een aardig stuk langs de rivier. Bij ijzeren trappen dalen we volledig af tot aan een vlonder waar kajaks aangemeerd liggen. Snel daarna zien we een enthousiaste groep jonge Chinezen aankomen. Ze zijn helemaal klaar voor hun watersportactiviteit en hebben er duidelijk veel zin in.
Na deze natuurervaring vervolgen we onze tocht naar de grootste nederzetting op het eiland. Hier slenteren we rustig door de straatjes, nemen een heerlijke kop koffie en genieten van het dagelijkse straatleven van de bewoners. Het is een fijne manier om nog even een ander gezicht van de Derawan eilanden te zien, weg van het water en de duikplekken.
Al met al blijft het duiken de hoofdreden om hier te zijn. Maar deze excursie geeft ons een mooie extra herinnering aan een bijzondere plek die vooral rust en natuur ademt.
Praktische vragen over een duiktrip naar de Derawan eilanden
De Derawan eilanden liggen voor de oostkust van Kalimantan, het Indonesische deel van Borneo, in het hart van de Koraaldriehoek. Ze maken deel uit van het Maratua-atol en liggen in de Sulawesi Zee. Deze archipel bestaat uit meerdere kleine eilanden, waaronder Nunukan, Maratua, Kakaban en Sangalaki.
De reis naar de Derawan eilanden is een avontuur op zich. Meestal vlieg je eerst naar Jakarta of een andere grote Indonesische stad, en vervolgens naar Berau in Oost-Kalimantan. Vanaf Berau word je met een minivan naar de Segah-rivier gebracht, waar een door je accommodatie geregelde boot klaar ligt om je naar de eilanden te varen. De boottocht over de rivier en daarna over open zee duurt enkele uren, waarbij je onderweg langs mangrovebossen en kleine vissersdorpjes komt.
Het beste seizoen om te duiken bij de Derawan eilanden loopt van maart tot en met november. Dit is de droge periode met het beste zicht onder water en een relatief rustige zee. In de regentijd (december tot februari) kunnen de stromingen sterker zijn en is het weer wisselvalliger.
De Derawan eilanden behoren tot de meest biodiverse duikgebieden ter wereld. De combinatie van gezonde koraalriffen, sterke stromingen en een enorme variëteit aan zeeleven maakt het een paradijs voor zowel liefhebbers van groot wild als macro. Je vindt er onder andere grote scholen rifvissen, haaien, roggen, schildpadden en zeldzame soorten zoals luipaardhaaien. Bovendien zijn de riffen relatief ongerept en minder druk bezocht dan andere populaire duikbestemmingen.
Nunukan
Diverse duikstekken met sterke stromingen en veel grote vissen zoals jacks, haaien en barracuda’s. Batu Besar biedt veel schildpadden en kleurrijke koralen. Sea Fan City is bekend om zijn waaierkoralen en macroleven. Ujung Nunukan heeft een koraaltuin en een wrak met murenen en koraalduivels. Pandoga Point heeft een ruige rifwand en wordt soms bezocht door vos- en hamerhaaien.
Noord-Maratua
Big Fish Country is een uitdagende duikplek met sterke stromingen en grote scholen barracuda’s, haaien en soms zelfs walvishaaien. Small Fish Country biedt een levendig rif met fusiliers, bultkoppapegaaivissen en adelaarsroggen. East Wall heeft indrukwekkende rifwanden waar verschillende haaien en roggen voorkomen.
Zuid-Maratua
Bantukan is een kleurrijk rif met scholen vissen en zachte hellingen. Ujung Karang Tinggi heeft een steile wand met veel zachte en harde koralen en voorbijzwemmende scholen makreel en tonijn. Langkawit heeft een zachte helling met zandplateaus waar haaien en roggen soms voorkomen.
Karang Muaras
Turtle Point bevindt zich in een ongerept atol met veel schildpadden, haaien en enorm grote pijlstaartroggen. Pala-Pala heeft een steile wand met gorgoniën en veel macroleven. Buli Gusungan biedt kleurrijke zachte koralen en een kans op het zien van grote vissen zoals haaien en dolfijnen.
Kakaban/Sangalaki
Tuna Point heeft intacte koralen en veel grote vissen zoals tonijn en makreel, met soms tijgerhaaien. Kakaban Wall is een rustige wand met veel macroleven. Kelapa Dua heeft zachte en harde koralen met pygmeezeepaardjes en voshaaien. Tanjung Kelapa is de beste plek om voshaaien te zien in de late namiddag. Sangalaki/Manta Point is ideaal voor het zien van manta’s en heeft een gevarieerd rif met eveneens veel macroleven.
Wij hebben zelf voornamelijk gedoken aan de oost- en zuidoostkant van het Maratua-atol. Hier hebben we zes nachten doorgebracht op elk van de twee eilanden Nunukan en Nabucco. De duikresorts op deze eilanden vallen allemaal onder het beheer van Extra Divers. Dit staat wat ons betreft garant voor professionele duikfaciliteiten en goede service!
- Nunukan Island Resort: ruime, comfortabele bungalows direct aan het strand en een ontspannen, authentieke sfeer. Het intiem resort biedt uitstekende duikfaciliteiten, een fantastische keuken en een warme, persoonlijke benadering.
- Nabucco Dive Resort: kleinschalig eco-resort met traditioneel gebouwde bungalows. Het resort onderscheidt zich door zijn duurzame aanpak en hoogwaardige duikervaringen. Het resort is wat groter dan dat op Nunukan.
Naast Nunukan en Nabucco zijn er op andere eilanden in de omgeving ook nog meer duikresorts te vinden. Op Maratua eiland bijvoorbeeld, zijn er verschillende opties:
- Maratua Sea View Resort: een nieuw duikresort met moderne faciliteiten en een prachtige ligging.
- Green Nirvana Resort: een grootschalig resort met uitgebreide voorzieningen.
- Maratua Dive Centre & Lodge: een kleinschalige accommodatie met een focus op duiken.
- Maratua Paradise Resort: een resort dat qua sfeer en ligging doet bij ons denken aan Kapalai in Maleisisch Borneo bij Sipadan, met een idyllische setting en uitstekende duikmogelijkheden.
Op het hoofdeiland Derawan zelf zijn ook diverse duikresorts te vinden, zoals:
- Derawan Dive Resort: Comfortabel resort met goede duikfaciliteiten en directe toegang tot het strand.
- Derawan Dive Lodge: Kleinschalige lodge met persoonlijke service en een rustige, intieme sfeer.
Buiten het duiken is het vooral genieten van de rust, natuur en het uitzicht. Op de kleine eilandjes valt er verder weinig te beleven. Een bezoek aan de wat grotere eilanden is wel interessant voor een niet-duiker. We hebben het dan over het hoofdeiland Maratua en het eiland Kakaban. Op Kakaban vind je het bijzondere kwallenmeer, waar je kunt snorkelen tussen kwallen die niet steken. Op Maratua kun je mooie wandelingen maken door de jungle en kajakken door een indrukwekkend ravijn. Verder is het leuk om het lokale leven te ontdekken in de kleine dorpen, waar je kunt rondslenteren en genieten van de lokale sfeer.
