Omdat we in deze omgeving wonen, hebben we de bossen en lanen rond Driebergen al talloze keren doorkruist. Juist daarom verwachtten we geen grote verrassingen meer. Maar toen we op een koude middag de Trage Tocht Driebergen begonnen, stapten we een totaal andere wereld binnen. De vertrouwde Utrechtse Heuvelrug was veranderd in een sereen winterlandschap, met stille paden, besneeuwde takken en een bijna magische sfeer. Misschien kwam het door die dikke laag wit, misschien door de rust van de dag — maar deze winterwandeling bleek een van de mooiste die we in jaren in dit gebied hebben gemaakt.
Onze winterwandeling over de Trage Tocht Driebergen
We parkeren onze auto halverwege de route in Austerlitz in plaats van bij station Driebergen‑Zeist. De tocht ernaartoe is al prachtig. De bossen tussen Zeist en Austerlitz liggen vol met sneeuw en vormen een stille witte wereld. We dragen waterdichte trailrunschoenen die dankzij hun stevige profielzool veel grip geven. Die hebben we echt nodig want de sneeuw ligt dik op de paden.
We gaan op pad. Al snel verlaten we de bebouwde kom en lopen we het bos van boswachterij Austerlitz in. Dit uitgestrekte gebied bestaat uit loof- en naaldbossen en maakt deel uit van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Het voelt meteen ruimer en rustiger. In het begin volgen we brede rechte paden waar we niemand tegenkomen. De sneeuw dempt elk geluid en geeft het bos een bijna tijdloze sfeer.
Dan moeten we volgens onze gpx-viewer linksaf een smal bospad in. Door de hevige sneeuwval van de afgelopen dagen zijn veel takken afgebroken. Ze hangen laag over het pad en belemmeren de doorgang. We duiken onder takken door en stappen over omgevallen hout. Het voelt alsof we ons een weg banen door een woeste polaire jungle. Het tempo ligt laag maar de ervaring is geweldig.
Wonderlijk witte heidegebieden
Even later opent het bos zich en bereiken we het stuifzandgebied van Bornia. Dit natuurgebied bestaat uit karakteristieke dennenbossen, uitgestrekte heidevelden en open stuifzandvlaktes. Terwijl het aan het begin van de wandeling nog wat mistig was, breekt nu een waterig zonnetje door. Het licht valt zacht over de witte heide en geeft het landschap een bijna sprookjesachtige glans.
We betreden de heidevelden die volledig ondergesneeuwd zijn. Hier komen we de eerste mensen tegen sinds het begin van de wandeling. Daarna volgen weer naaldbossen, maar deze zijn opener en lichter. We hebben hier vaker gewandeld, maar wat is het nu ongelooflijk mooi, zeggen we tegen elkaar. De sneeuw maakt alles nieuw.
Even later bereiken we een ander heidegebied: Heidestein. Dit natuurgebied bestaat uit naald‑ en gemengde bossen, heidevelden, stuifzand en enkele waterpartijen. We herkennen het meteen omdat we hier tijdens de feestdagen nog twee keer een korte wandeling hebben gemaakt. Nu oogt het gebied nog stiller en witter dan toen.
De magische winterwereld van Heidestein
We bereiken een klein ven dat helemaal is dichtgevroren. Het ligt verscholen tussen lage zandheuvels en witte heide. Het landschap oogt bijna onwerkelijk. Alsof we in een fantasiewereld van Anton Pieck zijn beland. We maken een paar foto’s terwijl om ons heen mensen hetzelfde doen. Een vrouw zegt lachend dat we komende Kerst allemaal dezelfde kerstkaart hebben. De opmerking zorgt voor een vrolijke sfeer.
We lopen verder langs de oever en volgen het pad richting de bosrand aan de overzijde van het heideveld. Daar duikt ineens een langlaufer op. Ze vertelt dat dit haar eerste keer is. Toch glijdt ze soepel over de ongeprepareerde sneeuw. Voor ons oogt het alsof ze dit al jaren doet. We kijken haar even na en vervolgen onze weg.
Het bos wordt dichter. Het zonlicht valt tussen de dennen en geeft het geheel een warme gloed. We passeren meerdere klaphekken en overstapjes omdat we door een begrazingsgebied lopen. Daarna komen we uit bij een smal kanaal. Dit kanaal werd begin twintigste eeuw aangelegd door de toenmalige eigenaar van Heidestein. Deze waterbouwkundig ingenieur wilde het landgoed verfraaien en de waterhuishouding verbeteren. Het waterlint slingert rustig door het witte landschap.
We volgen het kanaal tot we bij een grote vijver komen. Rondom ligt een hoge wal die is ontstaan uit de grond die vrijkwam bij het graven van de vijvers en het kanaal. De wal vormt nu een natuurlijke omarming van het water. Ook hier zijn mensen op pad die zichtbaar genieten van de winterse rust.
Naar het officiële startpunt van de route
Niet veel later lopen we langs het voormalige theehuis. Het staat boven op de wal en had vroeger een ijskelder of waterreservoir onder zich. Het gebouwtje is klein maar markant en vormt een mooi punt in het landschap. Daarna wandelen we verder richting het station van Driebergen-Zeist, het offiële startpunt van de route. De zon zakt langzaam en het licht wordt steeds zachter. Tussen de bomen door zien we voortdurend nieuwe tinten en schaduwen.
Het pad brengt ons naar landgoed De Breul. Dit landgoed bestaat uit een statig parkbos met oude lanen en een monumentaal landhuis dat tegenwoordig als school wordt gebruikt. Het voelt als een rustige overgang tussen natuur en bebouwing. Volgens de routekaart zijn we nu halverwege. Toch voelt het alsof we al uren in deze winterwereld rondlopen.
Aan de andere kant van de Driebergseweg ligt het station. Wij blijven echter aan deze kant en lopen rechtstreeks naar het Tempelpark. Dit park dankt zijn naam aan een elegant tuintempeltje uit de late negentiende eeuw. De zon staat inmiddels laag. We kijken even hoe laat het is en schrikken van het tijdstip. We hebben duidelijk te veel foto’s gemaakt. Om voor zonsondergang terug te zijn bij de auto zetten we een stevig tempo in.
Terug naar Austerlitz
We volgen de route nauwkeurig en lopen ontspannen verder. Ondanks het late tijdstip is het nog verrassend druk. We komen vele wandelaars tegen en stellen die rustig keuvelen. Ook zien we vriendengroepjes en hondenuitlaters. Alleen hardlopers en mountainbikers ontbreken vandaag. De sneeuw houdt hen waarschijnlijk thuis.
Na een tijdje gaat het toch mis. We missen een afslag. In plaats van terug te lopen kiezen we ervoor om het pad te blijven volgen. Het is eigenlijk een fietspad, maar door de dikke sneeuw is dat nauwelijks te zien. Volgens onze gpx-viewer komt er verderop een nieuwe afslag die ons weer naar de route brengt. Dat stelt gerust. Bovendien blijkt dit pad een onverwachte bonus te zijn, want het loopt langs een heideveld waar grondmist is ontstaan. De mist hangt laag en geeft het landschap een bijna magische uitstraling. We maken snel een paar foto’s.
Even later sluiten we weer aan op de Trage Tocht. We lopen een tijd door het bos en bereiken daarna opnieuw het heidegebied van Bornia. Voor ons staat een groepje wandelaars dat druk foto’s maakt. We lopen naar hen toe en zien meteen waarom. De bijna ondergaande zon schijnt tussen donkere sparren door en zorgt voor een schitterend lichtspel. Onze smartphone kan het niet goed vastleggen maar dat geeft niet. We hebben vandaag al zoveel moois gezien.
Golden hour aan het einde van de Trage Tocht Driebergen
Het golden hour is nu echt begonnen. We passeren hetzelfde vennetje als op de heenweg maar het pad buigt nu naar rechts. Daardoor voert het laatste deel van de wandeling door een heel ander stuk van het gebied. Het wordt merkbaar rustiger. Af en toe zien we nog een enkele wandelaar maar verder is het stil. Pas bij het laatste open heideveld voor Austerlitz komen we weer wat mensen tegen. Een gezin geniet zichtbaar van de winterpret. De kinderen roetsjen met hun slee de heuvels af en hun gelach draagt ver door de koude lucht.
Daarna duiken we opnieuw het bos in. De zon is nu onder, maar door al het wit blijft het verrassend licht. Midden in het bos staan een paar sneeuwpoppen die ons laten glimlachen. Kort daarna bereiken we de rand van Austerlitz waar onze auto geduldig op ons staat te wachten. We kloppen onze besneeuwde trailrunschoenen af en beginnen aan de terugrit. Wat een mooie wandeling hebben we vandaag gemaakt. Absoluut eentje om in te lijsten!
Antwoorden op praktische vragen over Trage Tocht Driebergen
De Trage Tocht Woudenberg is 14 kilometer lang. Het overgrote deel van de route gaat over onverharde paden.
Op de wandelzoekpagina is een routebeschrijving te vinden. Ook vind je hier de link naar de gps-track (gpx-bestand).
De wandeling begint en eindigt bij het treinstation Driebergen-Zeist.
Jazeker! Bij het treinstation is een P+R parkeergarage waar je betaald kunt parkeren. Verder heb je rechtstreeks aan de route geen (gratis) parkeerplaatsen, behalve in het centrum van Austerlitz.
Ja, er zijn enkele horecagelegenheden aan de route van de Trage Tocht Driebergen:
Bij het start-, c.q. eindpunt van de route heb je vlakbij het station Driebergen-Zeist pannenkoekenhuis en lunchrestaurant Princenhof liggen. Halverwege de route bevindt zich in Austerlitz eetcafé Ouwekamp (geopend van donderdag tot en met zondag).
Nee, je trouwe viervoeter mag niet mee tijdens de Trage Tocht Woudenberg.
Trage Tochten zijn speciaal ontwikkelde wandelroutes voor liefhebbers van onverhard wandelen door Nederland. Ze worden gekenmerkt door:
- Een hoog percentage onverharde paden (minimaal 70% per wandeling)
- Afwisselende landschappen, vaak een mix van boerenland en natuur
- Routes tussen de 5 en 22 kilometer lang
- Zoveel mogelijk exclusiviteit voor wandelaars (weinig gedeelde paden met fietsers)
- Bereikbaarheid met openbaar vervoer
De naam 'Trage Tochten' verwijst naar het rustige tempo van wandelen, waardoor je meer van de omgeving kunt genieten. Er zijn momenteel meer dan 550 Trage Tochten door heel Nederland, elk voorzien van een routebeschrijving, topografische wandelkaart en GPS-track.
